DIE EERSTE JARE

Geskiedenis onthou name. Gewoonlik dieselfde name, oor en oor, tot die name groter word as die mense wat hulle gedra het.

Ek is meer geïnteresseerd in die mense wat nie onthou word nie.

Die vroeë Kaapkolonie — die dekades rondom Jan van Riebeeck se landing in 1652 — is een van die sonderlingste en mees verontagsaamde tydperke in Suid-Afrikaanse geskiedenis. Dit was 'n tyd van intense nabyheid: verskillende wêrelde wat mekaar vir die eerste keer aangeraak het, nie in toesprake of verdrae nie, maar in die alledaagse besonderhede van handel en honger en onverstaanbaarheid. Mense wat mekaar se reuke beoordeel het. Mense wat dieselfde stuk grond op twee totaal verskillende maniere verstaan het. Mense wat siek was en bang was en ver van huis was en steeds die volgende oggend opgestaan en gewerk het, want die werk het nie gewag nie.

Dit is hierdie gewone menslikheid wat my fassineer — nie die beleid nie, nie die politiek nie, maar die daaglikse fisiese werklikheid van mense wat probeer het om te oorleef en sin te maak van 'n situasie waarvoor niemand hulle voorberei het nie.

Die verhale in hierdie bundel is fiksie. Die karakters is uitgedink. Maar die omstandighede is so histories akkuraat as wat verbeelding dit toelaat: die voedseltekorte was werklik, die siektes was werklik, die wedersydse wantroue, die moeisame handel en die eensaamheid van mense ver van alles wat hulle geken het — dit was alles werklik.

In die ruimtes tussen die historiese feite het ek gewone mense geplaas wat gewone dinge gedoen het: hulle werk, hulle foute, hulle klein oorwinnings.

Wat ek probeer het, is om hulle te sien — as mense met lywe en vrese en humor en gebreke — en om daardie siening aan die leser oor te dra.

Hulle was nie legendes toe hulle geleef het nie. Hulle was net mense.

Dit is genoeg vir 'n verhaal.

_____

Tomas Joubert